Đình Đắc Nhơn tọa lạc tại thôn Đắc Nhơn, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa. Ngôi đình là một công trình kiến trúc, điêu khắc gỗ có giá trị mang phong cách kiến trúc thời Nguyễn, gắn liền với lịch sử khai khẩn lập làng của người dân địa phương.
Về niên đại, đình Đắc Nhơn được xây dựng vào cuối thế kỷ XVIII, năm Kỷ Dậu (1789) do một vị tu sĩ phật giáo Liễu Minh (tự là Đức Tạng) kiến thiết và xây dựng.
Đình Đắc Nhơn được dựng lên để thờ vua Po Klong Garai - vị vua của người Chăm đã có công dẫn thủy nhập điền, giúp dân khai hoang lập ấp. Đình Đắc Nhơn thể hiện sự giao thoa văn hóa Việt - Chăm, “dấu ấn” đặc biệt về nét văn hóa độc đáo qua việc thờ cúng vị vua Pô Klong Garai của người Chăm và coi đây là vị Thành Hoàng của vùng này.
Lúc mới xây dựng, đình Đắc Nhơn chỉ là một ngôi miếu nhỏ mang tên “Đắc Nhơn Từ Miếu”. Vào năm 1852, nhóm thợ người Bình Định đang trùng tu chùa Thiền Lâm được người dân thôn Đắc Nhơn mời đến để trùng tu, nâng cấp đình Đắc Nhơn. Trong các năm 1852, 1950, 1963, 2013 và 2016 đình Đắc Nhơn tiếp tục được tu bổ, tôn tạo. Nhưng về cơ bản vẫn giữ nguyên kiến trúc ban đầu.
Đình Đắc Nhơn được xây dựng trên một khu đất có diện tích 1.319m2 bao gồm 3 gian chính với kiến trúc mang dáng dấp ngôi nhà truyền thống của người Chăm. Cửa đình hướng về phía Đông, phía Bắc có kênh nước tưới hoa màu cho cả vùng, phía xa là dãy núi Nga Sơn (Núi Ngỗng) bao bọc, phía Nam giáp dòng sông Dinh. Toàn bộ kiến trúc chính của đình được xây dựng bằng các cột gỗ vững chãi, mái lợp ngói. Ở phần tiền đường có hệ thống 16 cột gỗ to lớn gắn kết với 8 kèo gỗ phía trên được điêu khắc tinh xảo theo đường nét văn hóa Chăm xưa.
Hàng năm, tại đình vẫn duy trì 6 lễ cúng, gồm: Rằm tháng Giêng, rằm tháng 3 Âm lịch tế Xuân, rằm tháng 7 Âm lịch, cúng Thu, rằm tháng 10 và 25/12 Âm lịch. Trong đó, lễ cúng lớn nhất là Lễ tế xuân (Lễ Kỳ yên) vào tháng 3 Âm lịch nhằm cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Thông qua nghi thức cúng đình hàng năm, dân làng Đắc Nhơn ghi nhớ công ơn của Thành Hoàng và các bậc tiền hiền có công. Đồng thời, cũng là dịp để người dân thắt chặt tình đoàn kết, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.
Các lễ vật dâng cúng tại đình tuyệt đối không dùng thịt bò, vì vua Pô Klong Garai là người Chăm theo đạo Bàlamôn, bò là vật cưỡi của thần Siva.
Hiện nay, đình Đắc Nhơn còn lưu giữ 8 sắc phong của các triều vua ban tặng:
- Sắc phong năm Minh Mạng thứ 21 (1840);
- Sắc phong năm Triệu Trị thứ 3 (1843) 02 sắc;
- Sắc phong năm Tự Đức thứ 3 (1850);
- Sắc phong năm Tự Đức thứ 33 (1880);
- Sắc phong năm Đồng Khánh thứ 2 (1887);
- Sắc phong năm Duy Tân thứ 3 (1909);
- Sắc phong năm Khải Định thứ 9 (1924).
Ghi nhận những giá trị của di tích đình Đắc Nhơn, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) ban hành Quyết định số 01/1999/QĐ-BVHTT ngày 04/01/1999 xếp hạng đình Đắc Nhơn là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia./.
Thành Thị Hồng Cẩm