Miếu Mỹ Thuận (còn gọi là miếu Ấp Thuận) tọa lạc tại Tổ dân phố 8, phường Đông Hải, tỉnh Khánh Hòa. Di tích nằm trên tuyến giao thông kết nối từ trung tâm qua đường Hải Thượng Lãn Ông, thuận tiện cho người dân và du khách đến tham quan, chiêm bái.

Lịch sử hình thành Miếu Mỹ Thuận gắn liền với công cuộc khai hoang, lập ấp của các thế hệ cư dân Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên di cư vào vùng đất này từ năm Gia Long thứ 5 (1806). Ban đầu, người dân dựng một ngôi miếu nhỏ bằng tranh tre đơn sơ để phụng thờ thần Ngũ Hành. Đến năm Tự Đức thứ 4 (1851), các vị tiền bối trong làng đã chủ trương xây dựng ngôi miếu rộng rãi, khang trang hơn. Miếu Mỹ Thuận hiện có một sắc phong do Vua Khải Định ban vào năm thứ 9 (1924).

Di tích Miếu Mỹ Thuận

Tổng thể di tích nằm trên khu đất bằng phẳng rộng 2.250m², được quy hoạch hài hòa theo phong thủy với lối kiến trúc truyền thống. Bố cục không gian gồm các hạng mục: Nghi môn (dạng nhị trụ hai lớp mái), Cột cờ, Án phong, Sân miếu, Chánh điện, nhà Tiền hiền, nhà Bếp và nhà Kho. Trong đó, Chánh điện được liên kết bởi hai nhà Tiền tế (Đại bái) và Hậu chánh (Nội tẩm) qua ngôi Nhà Ghè ở giữa. Hệ mái lợp ngói âm dương, các bờ nóc và đầu đao đắp nổi họa tiết rồng tranh châu, hổ vờn, phượng múa, Bát Tiên và Bửu bối tinh xảo. Nội thất di tích hiện còn bảo lưu nhiều hiện vật như Khám thờ thần chạm khắc Tứ linh, bài vị, bức hoành phi sơn son thếp vàng.

Trong đời sống tâm linh của cộng đồng, Miếu Mỹ Thuận là nơi phụng thờ Ngũ Hành và các vị Tiền hiền có công khai khẩn lập làng. Hàng năm, lễ tế chính tại di tích là Lễ tế Xuân diễn ra vào đêm mùng 9 sáng mùng 10 tháng 2 Âm lịch. Bên cạnh đó, miếu còn tổ chức các nghi lễ cúng Tết Nguyên đán, Rằm tháng Giêng, Tết Đoan ngọ (mùng 5 tháng 5 Âm lịch), Rằm tháng 7 và Rằm tháng 10. Các nghi thức tế Thần và tế Tiền hiền được thực hiện trang trọng, thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người dân địa phương.

Với những giá trị tiêu biểu về lịch sử, văn hóa và kiến trúc nghệ thuật, Miếu Mỹ Thuận đã được UBND tỉnh Ninh Thuận (cũ) xếp hạng là Di tích Kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh theo Quyết định số 1557/QĐ-UBND ngày 27/11/2024./.

Đổng Thành Danh